Erklärung zum 50. Jubiläum

 

Aus der Vergangenheit lernen, heißt Zukunft gewinnen

Erklärung anlässlich des 50. Gründungsjubiläums des Adalbertus-Werk e.V.

„Gerade unser Glaube an die Gerechtigkeit Gottes läßt uns hoffen, daß der Tag nicht mehr fern sei, an dem Polen und Deutsche als gläubige Christen in Frieden und Freundschaft am Ostseestrand zusammenkommen.“ Diese Worte stammen aus der „Gemener Botschaft an die Katholische Jugend des polnischen Volkes im Gebiet der Freien Stadt Danzig“, die 24.8.1947 beim ersten Gementreffen der „Danziger Katholischen Jugend“ verabschiedet und durch Presse und Rundfunk verbreitet wurde. Diese Hoffnung war sicher bei vielen der damaligen Jugendlichen tatsächlich vorhanden – es gab noch keinen „Kalten Krieg“, keinen „eisernen Vorhang“ und keine „Berliner Mauer“. Aber es kam die Ernüchterung. Erst in den 1970er-Jahren des 20.Jahrhunderts konnte man nach Danzig reisen. Doch dann gab es tatsächlich „Frieden und Freundschaft am Ostseestrand“ – zumindest in privaten Kreisen.

Das Jahr 1989 hat die Welt dann verändert und heute sind die Worte der „Gemener Botschaft“ durchaus Realität. Der Frieden in Europa, der Geist der Versöhnung und der Glaube haben dies möglich gemacht. So durften und dürfen wir erleben, dass Danzig/Gdańsk und die Burg Gemen seit der „Wende“ immer mehr ein Ort der Begegnung und des Dialogs mit unseren osteuropäischen Nachbarn – besonders mit den Freunden aus Polen geworden sind. Als Adalbertus-Werk e.V. konnten wir hierzu unseren Beitrag leisten. Viele, welche die „Gemener Botschaft“ 1947 getragen haben, gründeten 1960 das „Adalbertus-Werk e.V. – Bildungswerk der Danziger Katholiken“, um die Bildungs- und Versöhnungsarbeit auf ein dauerhaftes Fundament zu stellen. Geleistet wird die Arbeit heute nicht mehr nur von vertriebenen Danzigern, sondern auch von heutigen Danzigern polnischer Staatsangehörigkeit und von den nachfolgenden Generationen in der Adalbertus-Jugend, der Gesellschaft Polen-Deutschland in Danzig/Gdańsk und dem Jaunimo Centras/Jugendzentrum Klaipėda/Memel.

Adalbertus-Werk e.V. und Adalbertus-Jugend, die Gesellschaft Polen-Deutschland Danzig/Gdańsk und das Jaunimo Centras/Jugendzentrum Klaipėda/Memel begrüßen den Weg der politischen Einigung Europas, der Frieden und Freiheit sichert. Wir ermuntern alle Generationen und Nationen, an der Idee eines gemeinsamen Europas festzuhalten und in Solidarität füreinander einzustehen. Nur wer bereit ist, die Vergangenheit gemeinsam aufzuarbeiten, kann Zukunft in einem vereinten Europa gestalten. Gerade die Vertriebenen und Aussiedler können dazu beitragen, dass wir den „Schutt der Geschichte“ wegräumen und nicht einfach über ihn hinwegsteigen, die dunklen Kapitel der Vergangenheit wirklich ausleuchten und gemeinsam aus der Vergangenheit lernen, um Zukunft zu gewinnen.

Borken-Gemen, 24. Juli 2010

Adalbertus-Werk e.V.
(Wolfgang Nitschke, Vorsitzender)

Jaunimo Centras Klaipėda/Memel
(Kornelia Stasiulienė, stellv. Leiterin)

Gesellschaft Polen Deutschland Danzig/Gdańsk
(Tomasz Targosz, Präsident)

Nauka z przeszłości to zysk w przyszłości

Oświadczenie z okazji 50. jubileuszu założenia Stowarzyszenia Św. Wojciecha / Adalbertus-Werk e.V.

„To właśnie nasza wiara w sprawiedliwość Boga pozwala nam mieć nadzieję, że wkrótce nastąpi dzień, w którym Polacy i Niemcy jako wierzący chrześcijanie spotkają się w pokoju i przyjaźni na Wybrzeżu Bałtyckim.“ Te słowa wywodzą się z „Gemeńskiego postulatu skierowanego do młodzieży katolickiej pochodzącej z obszaru Wolnego Miasta Gdańsk“, uchwalonego 24.8.1947 podczas 1.Spotkania  „Gdańskiej Katolickiej Młodzieży” w Gemen i szerzonego przez prasę i radio. Wtedy tą nadzieją żyło wiele młodych osób – jeszcze nie było „zimnej wojny“, „żelaznej kurtyny“ i „berlińskiego muru“. Nadeszło jednak otrzeźwienie. Dopiero w latach 70-tych XX wieku wolno było podróżować do Gdańska. To jednak faktycznie przyniosło „pokój i przyjaźń na Wybrzeżu Bałtyckim“ – przynajmniej w stosunkach prywatnych.

 
Rok 1989 zmienił świat a słowa „Gemeńskiego postulatu“ stały się rzeczywistością. Zmiany te umożliwiły pokój w Europie oraz duch pojednania i wiara. Dzięki temu mogliśmy i możemy wciąż być świadkami tego, że od czasu przełomu lat 1989/1990 Gdańsk/Danzig i zamek w Gemen coraz bardziej stały się miejscami spotkań i dialogu z naszymi wschodnioeuropejskimi sąsiadami – a szczególnie z przyjaciółmi z Polski. Jako Stowarzyszenie Św. Wojciecha / Adalbertus-Werk e.V. również mogliśmy się do tego przyczynić. Wielu z tych, którzy podpisali „Gemeński postulat“ w 1947r., było założycielami „Stowarzyszenia Św. Wojciecha – Towarzystwa Gdańskich Katolików” / „Adalbertus-Werk e.V. – Bildungswerk der Danziger Katholiken” w 1960r. Celem było stworzenie trwałego fundamentu dla pracy nad kształceniem i pojednaniem. Ta praca dokonywana jest już dzisiaj nie tylko przez wypędzonych Gdańszczan, lecz także przez dzisiejszych Gdańszczan z polskim obywatelstwem i przez kolejne pokolenia Grupy Młodzieżowej Stowarzyszenia Św. Wojciecha / Adalbertus-Jugend, Towarzystwa Polska – Niemcy w Gdańsku i centrum młodzieżowego Jaunimo Centras z Kłajpedy.

Stowarzyszenie Św. Wojciecha / Adalbertus-Werk e.V. i Grupa Młodzieżowa Stowarzyszenia Św. Wojciecha / Adalbertus-Jugend, Towarzystwo Polska-Niemcy w Gdańsku i centrum młodzieżowe Jaunimo Centras z Kłajpedy popiera drogę politycznego zjednoczenia Europy, która gwarantuje pokój i wolność. Zachęcamy wszystkie pokolenia i narody do podtrzymywania idei wspólnej Europy i wzajemnego zapewnienia solidarności. Tylko ten, kto jest gotowy, wspólnie rozprawić się z przeszłością, może ukształtować przyszłość w zjednoczonej Europie. To wypędzeni i wysiedleni mogą przyczyniać się do tego, że uda nam się posprzątać ten „gruz historii“ i nie będziemy po nim chodzić, wreszcie oświecimy ciemne rozdziały z przeszłości i wspólnie wyciągniemy wnioski z przeszłości by zyskać przyszłość.

Borken-Gemen, 24 lipca 2010

Adalbertus-Werk e.V.
(Wolfgang Nitschke, przewodniczący)

Jaunimo Centras, Kłajpeda
(Kornelia Stasiulienė, zastępca dyrektora)

Towarzystwo Polska – Niemcy
(Tomasz Targosz, prezes)